Connect with us

Монгол Мэдээ

Lexus машинд ухаангүй байсан 6 настай охины амь насыг цагдаа нар аварчээ

Published

on

2021 оны 02 дугаар сарын 13-ны өглөө 11:00 цагийн үед 201 пост “Home plaza” орчимд үүрэг гүйцэтгэж байсан Тээврийн цагдаагийн албаны Урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн цагдаагийн ахмад Г.Отгонтамир болон цагдаа зохицуулагч, цагдаагийн ахлагч Н.Нямбаяр нар нь гэрэл дохио зөрчсөн

“Lexus” маркийн автомашины жолооч Э-г зогсоож шалгахад “Зургаан настай охин ухаангүй байна, туслаач” гээд сандарсан байдалтай байхад шуурхай арга хэмжээ авч, албаны автомашинаар тээвэрлэн Эх хүүхдийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн Яаралтай тусламжын тасагт цаг алдалгүй хүргэж өгч, хүүхдийн амь насыг аварсан байна.

Тээврийн Цагдаагийн Албаны түүхэн замнал

Тээврийн цагдаагийн албаны үүсэл, хөгжил нь Монгол улсын Авто тээвэр, Цагдаагийн байгууллагын үүсэл, хөгжилтэй холбоотой юм. Хорьдугаар зууны эхэн үеэс Орос, Хятад улсаар дамжин наймаа эрхэлдэг, Монгол улсаас түүхий эд авдаг Орос, Хятад, Европ, Франц, Америкийн пүүс, хоршоодын цөөн тооны автомашин нэвтэрч байсны гадна Богд хаан, Сайн ноён хаан, Түшээ гүн Лувсан, Бэйс Лувсанцэрэн зэрэг хаад, ноёд 1-10 машинтай байсан гэх мэдээ баримт байдаг. Монгол улсад худалдаа наймааны харилцаатай гадаад орнуудын зүгээс механикжсан тээврийг нэвтрүүлэх санал тавьж, 1913 онд Чита хотод байсан Германы худалдаачин Вейнерман Нийслэл хүрээ-Хиагтын хооронд хувийн шуудан тээвэр хийж эхэлжээ.

 Авто хөсөг нэмэгдэж тэдгээрээс гудамж замаар эмх замбараагүй явж байгаа тухай асуудлыг Ардын засгийн газрын 1924 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдрийн 6 дугаар хурлаар хэлэлцэн “Уурын тэргийг товчлон эрхлэх газар”-ыг байгуулах, цахилгаан тэргийг хэрхэн явуулах дүрэм хэмжээг боловсруулах комиссыг томилж, мөн оны 3 дугаар сарын 23-ны өдрийн 7 дугаар хурлын тогтоолоор Цэргийн яамны дэргэд “Уурын тэргийг товчлон эрхлэх газар”-ыг байгуулснаар энэ газар нь ачаа, зорчигчдын тээврийг зохион байгуулах, автомашин, түүний хөдөлгөөнд хяналт тавих ажлыг хариуцаж байсан байна. 

Ардын засгийн газрын 1924 оны 2 дугаар сарын 15-ны өдрийн 6 дугаар хурлаар байгуулсан дүрэм, хэмжээ боловсруулах комисс нь тухайн үеийн төв, суурин газрын гудамж, зах зээлээр зорчиж байгаа автомашин, ердийн хөсөг, явган явагчдын хөдөлгөөнийг журамлах явдлын чухлыг харгалдан “Аливаа гал, усны уурын хүчээр явах тэрэг зэргийг БНМАУ-ын хязгаарын дотор хэрохэн хэрэглэхийн түр дүрэм”-ийн төслийг боловсруулж, Засгийн газрын 1925 оны 5 дугаар сарын 22-ны өдрийн 18 дугаар хурлаар хэлэлцүүлэн батлуулсан нь өнөөгийн Монгол улсын Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль, Замын хөдөлгөөний дүрмийн анхдагч суурь нь болж хөгжлийн түүхэн үеүүдэд улам бүр боловсронгуй болж иржээ.

Тус алба нь Монгол улсын хууль тогтоомж, дээд шатны байгууллага, албан тушаалтнаас гаргасан шийдвэрүүдийг хэрэгжүүлэх, Цагдаагийн байгууллагаас иргэдэд үзүүлэх ажил, үйлчилгээг сайжруулах, Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах талаар хуульд заасан эрх, үүрэг болон “Цагдаагийн алба хаагчийн сахилгын дүрэм”, “Цагдаагийн байгууллагын үйлчилгээний стандарт”-ыг үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлэн ажиллаж байна.

Цагдаагийн байгууллага үүсэн байгуулагдсан цагаасаа хойш улс орны нийгэм, төрийн байгууламжийн хөгжлийн бүхий л үе шатуудад хөгжиж, бэхжиж ирсэн Монгол төрийн ууган байгууллагын нэг юм.

1921 онд Ардын Засгийн газрын 6 дугаар хурлаар “Цагдаагийн тухай” хэлэлцээд ард түмний амь бие, эд хөрөнгөд халдагсадтай тэмцэх, хэв журам, энх амгалан байдлыг сахиулах үүрэг бүхий “Сэргийлэх цэргийн салаа”-г байгуулсан нь Монгол Улсын шинэ үеийн Цагдаагийн байгууллагын үүсэл болжээ.

1922 онд Нийслэл хүрээнд 102 хүнтэй Цагдан сэргийлэх хороо, Амгалан баатар хотод 32 хүнтэй Цагдан сэргийлэх хэлтэс ажиллаж байсныг 1923 онд нэгтгэж, 1924 онд 148 хүнтэй ажиллаж байжээ.

Засгийн газрын 1923 оны 18 дугаар хурлаар “Цагдан сэргийлэхийн эрх хэмжээний дүрэм”-ийг баталж, цагдаагийн үүргийг: “Гэмт хэрэгтэй тэмцэх, хууль, дүрмийн биелэлтэд хяналт тавих, хэв журам, ариун цэврийг сахиулах, гарсан хэрэг, зөрчилд арга хэмжээ авах, элчин, консулыг хамгаалах, эргүүл, манаа хийх, гал түймрийг сэргийлэх, сөнөөх явдал” гээд Засгийн газар, олон яамдаас зааж, тушаасан нэмэгдэл үүргийг биелүүлэхээр заасан байна.

1924 онд хуралдсан Улсын анхдугаар Их хурлаас Цагдан сэргийлэх байгууллагыг Дотоод яамны харьяанд шилжүүлэн “Улсын цагдан сэргийлэх ерөнхий газар”-ыг байгуулж, аймаг, хошуудад цагдан сэргийлэх нэгж байгуулахаар шийдвэрлэж, хүн ам, гадаадын мөнгө хүүлэгчид төвлөрч байсан Улиастай хотод бага дарга 1, цагдаа 4-ийг ажиллуулах болсон нь орон нутаг дахь цагдаагийн байгууллагын анхны салбар нь байв.

1934-1940 оны үед Цагдан сэргийлэх байгууллагад тусгайлсан чиг үүрэг бүхий төрөлжсөн мэргэжлийн албад, аймаг, хотод цагдан сэргийлэх анги бий болж үйл ажиллагаа нь өргөжсөн юм.

Энэ он жилүүдэд цагдан сэргийлэх байгууллагын үүрэг нь тусгаар тогтнол, ардын хувьсгалын ололтыг бататгах, дайны болон бүтээн байгуулалтын жилүүдэд улс орны аюулгүй байдлыг хангахад тус тус чиглэгдэж байв.

1940-1960 онд Цагдан сэргийлэх байгууллага шинэ Үндсэн хууль, Эрүү, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хууль, бусад хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх зорилгоор хүний амь, дээрэм, хулгай, өмч ашиглах, дамын наймаа хийгчид, танхайрагчид, хууль ёс зөрчигчидтэй тэмцэх, иргэдийг паспортжуулах, гэр бүлийн байдлыг бүртгэх, хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах албыг бэхжүүлэхэд үйл ажиллагаагаа чиглүүлж ажилласан байна.

1960-1990 онд Цагдаагийн байгууллагын бүтэц, зохион байгуулалт өргөжин төрөл мэргэжлийн албадтай болж, тэдгээрийг мэргэжлийн удирдлага, ажлын уялдаа холбоогоор хангаж, мэргэшүүлэх ажилд түлхүү анхаарч, гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх ажилд техник хэрэгсэл, шинжлэх ухааны ололт, тэргүүн туршлагыг нэвтрүүлж, материаллаг бааз нь улам бэхжсэн.

1966 онд Цагдан сэргийлэх байгууллагын 45 жилийн ойг нь тохиолдуулан төр, ард түмнийхээ өмнө хүлээсэн үүргээ нэр төртэй биелүүлж ирснийг өндрөөр үнэлж “Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон”-гоор шагнасан юм.

1966 оны 7 дугаар сард Улаанбаатар хотод  их үер болж  түүнээс улс, олон нийт , иргэдийн  өмч хөрөнгө,  амь биеийг  авран хамгаалах  их үйлсэд Цагдан сэргийлэх байгууллагын  ажилтнууд баатарлаг  гавьяа байгуулж ажилласан  түүхтэй.

Монгол Улсын Цагдаагийн байгууллагын төв, орон нутгийн албад, газар хэлтсээс төрийн дээд одонгоор шагнагдсан хоёрхон байгууллага байдаг.

Улсын цагдан сэргийлэх ерөнхий газрын хэмжээнд ажил, амжилтаараа тэргүүлэн 1979, 1980 онд 2 жил дараалан тэргүүн байр эзэлж шилжин явах улаан тугийг үүрд хадгалахаар шагнагдсан Завхан аймгийн  цагдан сэргийлэх ангийг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын тэргүүлэгчдийн 1981 оны 07 дугаар сарын 14-ний өдрийн 243 тоот зарлигаар гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх, нийгмийн хэв журам сахиулахад оруулсан хувь нэмэрийг үнэлж цагдан сэргийлэх байгууллагын 60 жилийн ойгоор Төрийн дээд шагнал “Алтангадас одон”-гоор  шагнаж,  ахмад Д.Сандаг-Очирыг НАХЯ-ны Сайдын тушаалаар хугацааны өмнө хошууч цолоор шагнасан байна.

БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын тэргүүлэгчдийн 1984 оны 07 дугаар сарын 14-ний өдрийн 139 тоот зарлигаар НАХЯ-ны Цэргийн дээд сургуулийг байгууллагынхаа системд мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэн байгааг тэмдэглэн дээд сургууль байгуулагдсаны 50 жилийн ойг тохиолдуулан “Цэргийн гавьяаны одон”-гоор шагнасан.

1990 онд болсон улс төр, нийгэм, эдийн засгийн шинэтгэлийн хүрээнд Засгийн газрын шийдвэрээр Улсын цагдан сэргийлэх ерөнхий газрыг Цагдаагийн ерөнхий газар болгон өөрчлөн зохион байгуулсан.

Цагдаагийн байгууллага хөгжлийнхөө явцад гадаад харилцаагаа хөгжүүлэхэд анхаарч ирснээр 1991 онд олон улсын цагдаагийн байгууллага “Интерпол”-д гишүүнээр элсэж, дэлхийн улс орнуудын адил чиг үүрэгтэй мэргэжлийн байгууллагуудтай харилцаа, хамтын ажиллагаагаа эхлүүлэн ажиллаж байна

Улсын Их Хурлаар 1993 онд “Цагдаагийн байгууллагын тухай хууль” баталсан нь үйл ажиллагаагаа хуулийг дээдлэх, шударга ёс, тэгш байдлыг хангах, хүний эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэх зарчмаар явуулах эрх зүйн үндэс бүрдэж, гэмт хэрэгтэй тэмцэх, нийгмийн хэв журам хамгаалах үүрэг бүхий төрийн захиргааны бие даасан байгууллага болсон юм.

Эрх зүйн шинэтгэлийг гүнзгийрүүлж, хуулийн хэрэгжүүлэлтийг сайжруулах зорилтын хүрээнд Монгол Улсын Их Хурлаас 2002 онд батлан гаргасан Эрүүгийн болон Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн дагуу цагдаагийн байгууллагад хэрэг бүртгэх ажиллагаа төвлөрч, эрүүгийн цагдаа, мөрдөн байцаах албадын ажлын чиг үүрэгт өөрчлөлт орсон төдийгүй албаны шуурхай бэлэн байдал дээшилж, техник, тусгай хэрэгслийн хангамж, хүрэлцээ, холбооны техник хэрэгслийн хүчин чадал нэмэгдсэн.

2000-2005 онд Цагдаагийн байгууллагын үйлчилгээг иргэдэд ойртуулах, гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх ажилд иргэд олон нийтийн оролцоог сайжруулахын тулд Монголын нээлттэй нийгэм хүрээлэнтэй хамтран “Цагдаа-иргэд олон нийтийн хамтын ажиллагаа” төсөл, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн нь иргэдээс төрдөө болон цагдаагийн байгууллагад итгэх итгэлийг дээшлүүлэх, цагдаа-иргэдийн хамтын ажиллагааг сайжруулахад ихээхэн ач холбогдолтой ажил боллоо.

2007 онд нийслэлийн цагдаагийн газрын бүтцэд хөдөлгөөнт эргүүлийн газар байгуулагдаж анх удаа нийслэл хотын 4 бүс 50 хэсэгт машинт эргүүл ажиллуулж байсан бол одоо 77 хэсэгт эргүүлийн үйл ажиллагаа явуулж, Орхон, Говьсүмбэр , Мандал, Налайх зэрэг аймаг орон нутгийн цагдаагийн газар, хэлтэст хөдөлгөөнт эргүүл ажиллах болов.

Иргэдийн амгалан тайван амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэх, тэдэнд үзүүлэх цагдаагийн ажил үйлчилгээг шуурхай болгох зорилгоор сум, хорооны нутаг дэвсгэрт Япон Улсын цагдаагийн байгууллагын туршлагаар “Кобан”-ы байр барих арга хэмжээг бодлогын чанартай авч хэрэгжүүлсний үр дүнд олон сумдад “Кобан”-ны байр барьж, ашиглалтад оруулсан байна.

Монгол улсын Засгийн газрын шийдвэрээр “Холбоо, мэдээлэл, хяналт, шуурхай удирдлагын нэгдсэн систем” төслийг амжилттай хэрэгжүүлснээр “Мэдээлэл, шуурхай удирдлагын төв”-ийг шинээр байгуулав. Ингэснээр иргэдийн амгалан тайван, аюулгүй амьдрахад цагдаа, онцгой байдал, эмнэлгийн ажил, үйлчилгээ, тусламжийг мэдээллийн нэгдсэн сүлжээгээр шуурхай хүлээн авч үйлчлэхээс гадна нийслэл хотын томоохон зам, гудамж, талбай, үйлчилгээний газрыг камерын хяналтад  оруулав.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Монгол Мэдээ

1000, 1000 өвөө эмээ нартаа зориулан энэ зулыг ШЕЙР хийгээрэй!

Published

on

By

Өнөөдөр хайрт өвөө, эмээдээ зориулж зул өргөлөө. Та бүхэн ч гэсэн хайртай эмээ, өвөөдөө зориулан зул өргөөд дараах тарнийг уншаарай.

Зул өргөхдөө үнэн сүсэг бишрэлээр бодь сэтгэлийг үүсгэн лам гурван эрдэнэд залбирч мунхагийн харанхуйг арилгах оюун ухаан билгүүний гэгээ улам бүр гийж, хамаг амьтан мунхагийн харанхуйгаас гэтлэх болтугай, бурхад бүгдийн мэлмий баясаж гэгээн буян арвижиж, гэм нүгэл нимгэрэх болтугай хэмээн чин сүжгийг ургуулан бодож өргөх учиртай.

Зул бүтээхдээ цэвэр ариуныг эрхэмлэн гараа сайтар угааж зулын голыг алт, мөнгө, зэс, гууль зэрэг эрдэнийн зүйлсээр хийсэн цөгцний хэмжээнд чанга, сул, өндөр, намыг нь тааруулан цэвэр хөвөнгөөр нар зөв ороож хийдэг. Зулын гол ороох үедээ язгуурын гурван бурхны зүрхэн тарни / Ум ма ни бад мэ хум, Ум а ра ва за на ди, Ум базар вани хум пад/, гурван очирын тарни /Ум аа хум / зэргийг урин уншиж буян бодож ороодог. Том цөгцөнд хийх зулын голыг дан хөвөнгөөр хийвэл тосонд нэвтрэхээрээ босдоггүй унадаг тул хятад тэвнэ, алт, мөнгө, төмөр, хуурай өвсний гадуур хөвөнгөөр ороож хийдэг.

Зулын гол ороож буй хөвөндөө хир буртаг байтугай амны уур, амьсгаа, шүлс зэргийг халдаахыг цээрлэдэг.

Зулын гол хэт бүдүүн сул бол хурдан жаргадгаас гадна хэт хурдан жаргахад тэр хүний нас богиносно гэдэг. Харин гол нь яг таарсан бөгөөд тэр хэмжээгээрээ зул удаж жаргах тусам нас нь уртасна гэдэг. Хэт хатуу чанга, нарийн бол дутуу жаргадаг, таарсан бол гэрэл нь тод тогтвортой удаан байдаг байна. Голоо цөгцөнд шигтгэхдээ нарийн үзүүртэй сэтгүүрээр дарах буюу өөрийг нь нар зөв эргүүлж шигтгэдэг. Үүний дараа амьтны гаралтай биш сүүний шим болсон шар тос болон ургамлын шим болсон ургамлын тос зэрэг хилэнцгүй, ариун сайхан шинэ тосыг зулын голыг дагуулан нар зөв тойруулж хийдэг.

Тосоо цөгцөнд хийж байхдаа амандаа “Ум аа хум” тарнийг урин уншдаг. Энэ нь тахилыг бохирдуулах ад зэтгэрийн хорлолоос зулыг хамгаалах буяны сэдлийг төрүүлдэг. Цөгцөнд тос цутгахдаа хэт бялхааваас санваар ёс цалгардах, хэт дундуур бол эд эдлэл хомсдох гэм гарах тул тосыг цөгцний амсраас амуу тарианы хэмжээний дундуур хийдэг байна. Амьтны гаралтай өөхөн тосоор зул өргөх нь зул тахил биш ахуйн зориулалттай дэн гэрэл болдог гэдгийг анхаарах хэрэгтэй. Ургамлын тос нь ургамлын үрийн хилэнцгүй тос тул зул өргөж болно. Ихэвчлэн шинэ шар тосоор зул өргөдөг.

Continue Reading

Монгол Мэдээ

Аадар борооны улмаас ард иргэдэд хохирол учраад байна

Published

on

By

Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд өнөөдөр буюу 8 сарын 5-нд ширүүн аадар бороо орж сумын айл өрх, ард иргэдэд их хэмжээний эд материалын хохирол учирлаа. Одоогоор хөдөө малчин айл өрхүүдээс бүрэн мэдээлэл хараахан ирээгүй байгаа юм байна.

Сумын Онцгой комисст очсон өдрийн мэдээллээр маш олон айлын гэр унасан, эвдэрсэн үерт явсан мөн байшин болон байшингийн дээвэр нь эвдэрчээ.

Ханбогд сумын Онцгой комиссын зүгээс Гэнэтийн гамшигт өртсөн хохиролоо барагдуулах багасгахад зайлшгүй дэмжлэг хэрэгтэй болсон иргэдийг бүртгэж байгаа юм байна.

Мөн үерт унасан эвдэрсэн гэрүүдээс эзгүй айл өрхүүд олон байгаа тул гамшигт өртсөн иргэдийн ажлын газар, албан байгууллагаас нь анхаарал хандуулж ажиллахыг хүсье гэсэн уриалгыг гаргажээ.

Continue Reading

Монгол Мэдээ

Ийм нэг сайхан охин байдаг юм. Харамсалтай нь осолд ороод мэдээгүй болсон

Published

on

By

Myanga Bazarjav:

“Ийм нэг сайхан охин байдаг юм Ганбаатарын Бадамцэцэг гэж.

Харамсалтай нь тээр жил осолд ороод бүсэлхийнээсээ доош мэдээгүй болж тэргэнцэрт орсон. Гэтэл 2,3 жилийн өмнө нэг хөл нь өрөвсөж… янз бүрийн эмчилгээ хийгээд байсан ч дийлдэлгүй тэр хөлийг нь тайрсан. Гэтэл одоо бас ясны үрэвсэл, цусны халдвар гэх мэт хүндрэл гарч үлдсэн ганц хөлийг нь тайрах дээр тулаад байгаа юм.

Бадамцэцэг маань тэвчээрийн туйл, сэтгэлийн асар их хаттай охин. Явах хөлгүй, босох боломжгүй ч хамгийн том түшиг тулгуур хайрт ээжтэйгээ нийлэн хуанли бас бус зүйл хийж борлуулна. Хөөрхий эх нь бас өөрөө заримдаа өвдөж ядрах нь бий…

Тэр болгоныг тодорхой тоочилгүйгээр зүгээр л яг одоо үлдсэн ганц хөлнөөсөө салах дээрээ тулаад байгааг нь л та нартаа учирлая. Эмчилгээнд нь ихээ мөнгө хэрэгтэй байна. Би хувиасаа мөнгөн тусламж хааяа үзүүлэх л юм. Өөр олон ч хүн сайхан сэтгэлийн гараа сунгаж, хандив өгч байна. Гэвч эмчилгээний зардалд хүрэхгүй л байгаа юм.

Үүн дээр та нарыгаа бас нэмэрлээч, энэ сайхан охиныг бүр мухар болгочихгүй хэдүүлээ чадлаараа эмчлүүлж нэг хөлтэй нь үлдээх юмсан гэж хандаж байнаа.

Хаан банк 5007778385
Г.Бадамцэцэг”

Continue Reading

Trending

error: Content is protected !!